Bukalenga bonso wabudia ne bantu e nanku buakulengeleela. Mukalenga wa baantu, baantu wa mukalenga. Mukalenge katu ukuata mudimu nkayende, utu ne badi bamutua nyama ku mikolo. Bine abo ke boobo aba:

Muadiamvita : Udi mfumu wa tshiluilu tshia mvita. Ulamisha bulongame mu ditunga.

Kalala : Udi tshindonda tshia Muadiamvita. Uludika tshiluilu : ufileela kumpata kwa lusengenge lua mvita bwa kuleeja pa kuyila ne budimu buvule bua kuepela njiwu, ujingulula luseke ludi baluishi bavuila, bungi buabo ne bukole buabo.

Tshimankinda : Udi muambuluishi wa Kalala ne Muadiamvita. Mu mvita, uvua ne tshisumbu tshia misongolo. Ulamisha bulongame mu ditunga. Udi ulama bena lukanu, ne badi mfumu usua kupa bibau mua kubifutabo.

Kabwekantanda : Mutangidi ne mulami wa malaba a ditunga: mpata, meetu, misulu ne majiba. Utangila milambo ya nyama idibo bashipa ne mishipa idibo bakwata ne biadidia bionso bidibo banowa: biamfumu ne biabaantu.

Tshipanzula : Udi muakididi wa benyi ba mfumu, kubakebela bia kudia ne kubateeka mu muaba wa kulaala. Mmudimu udi mfumu upa Luaba ludi lumubikula.

Kakona : mMulaminyi wa mfumu bintu biende bilenga mu luendu. Muende ke mudibo batwilangana kudi Banena bonso bua kukonkonona ne kusuika dîyi pa mianda kanipande ya ditunga pamwe ne mienampala ya mfumu.

Ndalamumba : Mueledi wa bakishi ba ditunga bavua bakalenga nshima ne kubatendeleela.

Luaba : ki eu udi upingana mfumu mu bukalenga. Yeye ke udi waba bukalenge. Yeye ke udi upatula bintu bia kudia nabio bumfumu.

Crispin Mukendi Mutshika Mesu
Mbuji-Mayi / Kasaï-Oriental / RDC